Recensie van Monique van der Hoeven
En garde is een historische roman geschreven door historicus Lianne Damen. En garde is haar tweede roman.
De roman vertelt het levensverhaal van een bijzonder historisch persoon: Charlos/Geneviève d’Eon. Of misschien is het wel meer zo, dat de wereld in de 18e eeuw zozeer in hokjes classificeerde, dat van hem/haar een bijzonder persoon werd gemaakt, om de verkeerde redenen. Ik vond het heel bijzonder om de epiloog van het boek te lezen hoe Lianne Damen Chevalier D’Eon, die leefde rond de tijd van de Franse revolutie, op het spoor is gekomen. Ze heeft in deze roman een indrukwekkend, boeiend en rakend levensverhaal rondom deze persoon gecreëerd.
Het boek is, met een proloog en een epiloog, onderverdeeld in twee delen. Het eerste deel vertelt over Charles d’Eon. De jonge Charles leert al jong dat hij “anders” is, hij is nogal “iel” en heeft niets met “mannelijkheid”, zoals zijn vader hem die probeert aan te leren. Studeren kan hij heel erg goed en in schermen blinkt hij uit.
De titel En garde verwijst naar zijn schermtalent, iets wat hem meermaals redt in zijn/haar leven. Maar hij ervaart ook zelf, dat hij in de wereld altijd “en garde” moet zijn. En dat blijkt maar al te zeer te kloppen in de loop van zijn leven.
Tijdens toneellessen heeft hij zijn allereerste ervaring met genderwisseling, als hij de rol van een vrouw speelt en in vrouwenkleding het toneel betreedt. Charles komt werken voor de koning van Frankrijk, eerst als spion, later in het leger.
Deel 2 van het boek gaat over Geneviève – als Charles ervan beschuldigd wordt “eigenlijk een vrouw te zijn”, kan hij niet anders dan voortaan als vrouw door het leven gaan. Hij doet dat onder de naam Geneviève. Het hokjesdenken en de beperkingen die worden opgelegd zijn schrijnend, ouderwets en tegelijkertijd bloed-actueel.
Lianne Damen heeft een prachtige schrijfstijl en het is duidelijk dat geschiedenis haar vak is – de achtergrond van deze roman is de Franse Revolutie, het leven aan het Franse Hof en het leven in Londen. Er komen prominente dames in het boek voor zoals Belle van Zuylen, maar ook koningin Marie Antoinette en Olympe de Gouges. Ook worden via de boekenliefde van Charles/Geneviève doorheen de gehele roman vroeg-feministische boeken aangeduid.
Met heel veel interesse en plezier heb ik de roman gelezen, die een prachtig verhaal vertelt, voor het grootste deel fictief, maar zo goed tegen de historische achtergrond geplaatst, dat het zomaar de waarheid had kunnen zijn. Een echte aanrader voor de lezers van historische romans en gender-geschiedenis. Gewaardeerd met ∗∗∗∗ (uitstekend).