{"id":1302,"date":"2020-11-25T15:39:24","date_gmt":"2020-11-25T15:39:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.liannedamen.nl\/?page_id=1302"},"modified":"2020-11-25T15:46:43","modified_gmt":"2020-11-25T15:46:43","slug":"de-realiteit-is-spannender-dan-een-verhaal","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/de-realiteit-is-spannender-dan-een-verhaal\/","title":{"rendered":"De realiteit is spannender dan een verhaal"},"content":{"rendered":"\n

Door Hilde Neus<\/em> \/ De Ware Tijd Literair \/ 17-18 oktober 2020<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u2018Ach meester, neem mijn bede aan.\nVerhoort teevens ook mijn smeeken, verwerpt mij niet\u2026\u2019, zo schrijft Wilhelmina\nvan Kelderman vanuit Paramaribo op 14 maart 1795 aan haar voormalige meester E.\nKelderman in Amsterdam. De roman De smeekbede <\/em>loopt langs twee\nverhaallijnen, waarvan elk de lijn van het leven van een van de hoofdpersonages\nvolgt. We volgen Dede, een slavin die door de blanken Wilhelmina wordt genoemd.\nVia haar volgen we het leven van de slaven op de Surinaamse plantage Portico en\nin de stad Paramaribo. Daarnaast is er Engelbertus Kelderman, die vanuit\nUtrecht in de West in de plantagehandel terechtkomt. <\/p>\n\n\n\n

De roman is gebaseerd op een\nSailing Letter. De brief van Wilhelmina is gepubliceerd in 2009 in de boekenserie\nSailing Letters<\/em>, als deel II, dat speciaal verhalen uit de West bevat.\nIn het artikel \u2018Meester, ach neemt mijn beede aan\u2019 (van Dirk J. Tang en Jean Jacques\nVrij) vertelt de voormalige slavin Wilhelmina van Kelderman over haar toestand in\nhet Paramaribo van 1795. Zij doet dat in een brief, die zij richt aan haar\ngewezen meester Engelbertus Kelderman in Amsterdam. We weten niet of Wilhelmina\ndeze brief zelf schreef, of dat ze hem heeft laten schrijven. Er waren\n\u2018beroepsschrijvers\u2019 die tegen een vergoeding zaken optekenden voor hun klanten,\ndie het schrift niet machtig waren. De post ging in een verzegelde brievenzak,\nen werd zo op het schip gedaan naar de Nederlanden. <\/p>\n\n\n\n

Wilhelmina is kokkin geweest op\nplantage Portico, alwaar ze op de inventaris van 1788 staat. Deze plantage\nbehoorde aan Kelderman. Engelbertus was in 1735 in Vianen geboren. Hij\nstudeerde rechten in Utrecht en werkte als advocaat en secretaris van het Hof.\nHij besloot in 1776 naar Suriname te verhuizen op zoek naar een beter leven, zoals\nhij dat zelf zegt. Zijn gezin blijft achter en uit documenten blijkt dat hij\nbij zijn vertrek in zwaar financieel weer verkeerde. Kelderman wordt\nvooraleerst zaakgelastigde van het negotiatiefonds van Brant & Comp. Een negotiatiefonds\nis een soort bank, die investeerde in plantages in de West. Veel planters\nhadden grote leningen afgesloten op hun bezit in de kolonie, maar in 1773 vond een\nbeurscrash plaats in Amsterdam. Hierdoor verloren veel planters hun bezit, en\nwerden de gronden overgenomen door fondsen, die een administrateur aanstelden\nom de financi\u00ebn van de koffie- of suikergronden bij te houden. De eigenaars\nwaren zelf dus afwezig, wat de voortgang van de kolonie niet ten goede kwam. Voor\nKelderman was het toch mogelijk om twee plantages op te kopen. In 1788 verliet\nhij Suriname, met zijn negerjongen Gerrit. Zijn zoon Gerard was inmiddels ook in\nSuriname komen wonen en werd door zijn vader gemachtigd om de plantagezaken te\nbeheren tezamen met Jan Kuvel, de man van het nichtje van Engelbertus dat in\n1781 met haar ouders naar Suriname was verhuisd. Na 4 jaar vervangt hij Kuvel\ndoor Johannes Wijne. Wilhelmina was inmiddels gemanumitteerd. In juli 1790 vertrok\nze met Johanna de Cazenabe (ook een nicht van Kelderman) naar Amsterdam. Deze\nvermelding staat in het scheepsjournaal ook dat zij in november 1792 als de Vrije\nNegerin Wilhelmina terugkeerde. Vanwege haar verblijf in de Republiek (twee\njaar lang) was zij van rechtswege nu vrij. Ze reisde samen met Wijne. Wat is voorgevallen\ntussen die twee is niet duidelijk, maar Wijne was Wilhelmina niet goedgezind. <\/p>\n\n\n\n

Zij leefde in Paramaribo met een\ntoelage van Kelderman, en had ook een meisje ter beschikking om haar te\nverzorgen. Ze werd benaderd om de zorg van een kleine baby op zich te nemen.\nMevrouw Kuvel, de nicht van Kelderman, was in het kraambed gestorven.\nWilhelmina voldeed aan het verzoek en bleef ook, nadat Kuvel hertrouwde met\nJohanna Andreza Roepel, voor het kindje zorgen. Wijne echter, die voor het\nfinancieel gewin was, vond dat de familie Kuvel de zorg voor Wilhelmina op zich\nmoest nemen. Hij trok haar toelage in en stuurde het slavinnetje dat Wilhelmina\nhielp, terug naar de plantage. Mevrouw Kuvel-Roepel besloot Wilhelmina bij zich\nte houden. Maar de hele situatie had tot gevolg , dat Wilhelmina in 1795 een\nbrief schreef aan haar voormalige meester, Engelbertus Kelderman. Blijkbaar was\nhet aan Wilhelmina beloofd, dat zij uiteindelijk haar eigen zoon, Dauphin, vrij\nzou kunnen kopen. Dat kwam nu ook in het gedrang, maar uiteindelijk lukte het\nhaar wel hem te manumitteren. <\/p>\n\n\n\n

Wilhelmina bereikte een\nrespectabele leeftijd en stierf aan de Zwartenhovenbrugstraat. Op de aangifte\nvan overlijden (ze was in 1734 geboren en in 1824 EBG gedoopt) staat dat zij in\n1836 bij gissing 110 jaren oud was. <\/p>\n\n\n\n

Lianne Damen heeft de gegevens die\nrondom de brief zijn verzameld aangevuld met eigen onderzoek in de archieven en\nin studies over Suriname en de slavernij. Van dit materiaal heeft ze een\ngevoelige roman weten te kneden, die de werelden van verschil tussen de\nplantagemeester en de gemanumitteerde slavin duidelijk beschrijft.<\/p>\n\n\n\n

Over de auteur<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Lianne Damen (1969) studeerde geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Ze was lange tijd uitgever bij verschillende uitgeverijen, waaronder KIT Publishers (Tropeninstituut). Ze schreef de filmscenario\u2019s voor Sync en Daan durft en het korte verhaal \u2018Wilde kust\u2019 in de bundel Historische Verhalen. Tegenwoordig is ze zelfstandig redacteur, scenarioschrijver en auteur. De smeekbede <\/em>is haar debuutroman, over slavernij in Suriname, waarvoor Damen diepgravend historisch onderzoek deed. De roman is goed ontvangen, en opgenomen in de top 10 van best- besproken Nederlandstalige literaire debuten van 2020 (https:\/\/www.hebban.nl\/ voor een schat aan literaire informatie). Op de website van uitgeverij Orlando, is een leesclub opgenomen. Voor het boek De smeekbede staan vragen genoteerd die een leidraad kunnen zijn bij het lezen, stof kunnen bieden bij het bediscussi\u00ebren van het boek binnen het netwerk van een leesclub, maar ook voor niet-ingewijden verdieping kunnen bieden over de slavernij, en het leven in het koloniale Suriname aan het einde van de achttiende eeuw: www.uitgeverijorlando.nl\/leesclub-de-smeekbede\/<\/a> Op de website van Lianne Damen staat allerlei achtergrondinformatie over de roman: http:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/over-de-bronnen-van-de-smeekbede\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Door Hilde Neus \/ De Ware Tijd Literair \/ 17-18 oktober 2020 \u2018Ach meester, neem mijn bede aan. Verhoort teevens ook mijn smeeken, verwerpt mij niet\u2026\u2019, zo schrijft Wilhelmina van Kelderman vanuit Paramaribo op 14 maart 1795 aan haar voormalige meester E. Kelderman in Amsterdam. De roman De smeekbede loopt langs twee verhaallijnen, waarvan elk … <\/p>\n

Lees verder “De realiteit is spannender dan een verhaal”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1302","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"\nDe realiteit is spannender dan een verhaal - lianne damen<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow\" \/>\n<meta name=\"googlebot\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta name=\"bingbot\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/de-realiteit-is-spannender-dan-een-verhaal\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"De realiteit is spannender dan een verhaal - lianne damen\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Door Hilde Neus \/ De Ware Tijd Literair \/ 17-18 oktober 2020 \u2018Ach meester, neem mijn bede aan. Verhoort teevens ook mijn smeeken, verwerpt mij niet\u2026\u2019, zo schrijft Wilhelmina van Kelderman vanuit Paramaribo op 14 maart 1795 aan haar voormalige meester E. Kelderman in Amsterdam. De roman De smeekbede loopt langs twee verhaallijnen, waarvan elk … Lees verder "De realiteit is spannender dan een verhaal"\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/de-realiteit-is-spannender-dan-een-verhaal\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"lianne damen\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-11-25T15:46:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.liannedamen.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/ware-tijd-2-1024x576.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.liannedamen.nl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.liannedamen.nl\/\",\"name\":\"lianne damen\",\"description\":\"En garde, De smeekbede en andere projecten \",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/www.liannedamen.nl\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"http:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/de-realiteit-is-spannender-dan-een-verhaal\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"url\":\"https:\/\/www.liannedamen.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/ware-tijd-2.jpg\",\"width\":1600,\"height\":900},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/de-realiteit-is-spannender-dan-een-verhaal\/#webpage\",\"url\":\"http:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/de-realiteit-is-spannender-dan-een-verhaal\/\",\"name\":\"De realiteit is spannender dan een verhaal - lianne damen\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.liannedamen.nl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"http:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/de-realiteit-is-spannender-dan-een-verhaal\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2020-11-25T15:39:24+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-25T15:46:43+00:00\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/de-realiteit-is-spannender-dan-een-verhaal\/\"]}]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1302","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1302"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1302\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1307,"href":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1302\/revisions\/1307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1302"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}