{"id":1120,"date":"2020-11-01T11:16:10","date_gmt":"2020-11-01T11:16:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.liannedamen.nl\/?page_id=1120"},"modified":"2025-04-24T14:08:21","modified_gmt":"2025-04-24T14:08:21","slug":"aangrijpende-roman-over-slavernij","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/aangrijpende-roman-over-slavernij\/","title":{"rendered":"Aangrijpende roman over slavernij"},"content":{"rendered":"\n

Door Annette Snaas in Noordhollands Dagblad, regio Waterland (rubriek Markant), zaterdag 2 mei 2020 (folio en website).<\/em> <\/p>\n\n\n\n

De\nSmeekbede<\/h4>\n\n\n\n

Waarom in godsnaam vraag je als vrijgemaakte slavin hulp aan een man die\njou in bezit had? Dit verhaal nestelde zich tien jaar geleden in het hoofd van\nde Landsmeerse auteur Lianne Damen. Het resultaat is De Smeekbede<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Het is een aangrijpende historische roman, gebaseerd op een brief die zijn\nbestemming nooit bereikte. Damen stelt daarin de Nederlandse slavernij in\nSuriname indringend aan de kaak.<\/p>\n\n\n\n

Wat greep u in dit smeekschrift?<\/h4>\n\n\n\n

Lianne Damen (Veldhoven, 1969): ,,Ik had gelezen dat Nederlandse\nonderzoekers Dirk Tang en Jean Jacques Vrij de brief in een archief in Londen\nhadden gevonden, en verder onderzoek naar de hoofdpersonen hadden gedaan.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

\u2019Mijn meester, ach neemt mijn beede aan, verhoort tevens ook mijn smeeken\u2019,\nschrijft de vrijgemaakte zwarte vrouw in 1795 vanuit Suriname aan haar\nvoormalige meester in Holland. Zij, D\u00e9d\u00e9, die van haar eigenaar,\nplantagebaas Engelbert Kelderman, de naam Wilhelmina krijgt, is radeloos. In de\nbrief, die door kaping zijn bestemming nooit zou bereiken, vraagt ze haar\nvoormalige meester om hulp bij het vrijkopen van haar zoon.<\/p>\n\n\n\n

De fantasie werd onmiddellijk gewekt bij de historica, die eerder als\nuitgever werkte, onder meer bij het Tropeninstituut in Amsterdam. ,,Was er\nsprake van een vertrouwensrelatie? Of was er toch nog een machtssituatie? En\nhoe is het probleem opgelost? Want uit onderzoek is gebleken dat haar zoon\nuiteindelijk is vrijgekocht, maar niet hoe.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

,,Over het leven van slaafgemaakten in Suriname is nauwelijks iets terug te\nvinden. Er zijn alleen namen op een inventarislijst en hun waarde. Slaven\nhadden immers niets, zelfs hun kleding was niet van hen, ze waren bezit van de\nmeester, bezegeld met een brandmerk op hun lijf, ze hadden alleen\neen \u2019kostgrondje\u2019 waarop ze hun eigen groente konden verbouwen.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

,,Daarom is die brief zo uniek. Slaven konden meestal niet schrijven. Ik\nben gaan uitzoeken wat er gebeurd zou kunnen zijn, wat ik denk dat\ngeloofwaardig zou kunnen zijn. Zo wist ik dat in het jaar dat Engelbert\nKelderman terugkeerde in Nederland de wet voor vrijmaking van slaven in\nSuriname veranderde. Daar ging het voor Wilhelmina mis\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

,,Ik heb schema\u2019s gemaakt van de personages. Van Wilhelmina weten we bijna\nniets, van Engelbert veel meer. Ik belicht aan de ene kant de situatie van de\nonvrijen en aan de andere kant de overheersers, maar ook de rol van de\nvrijheidsstrijders: de marrons van Boni. Andere onderdelen zijn de geschiedenis\nvan Suriname en de politieke situatie destijds in Europa, en als je die in\nelkaar schuift wordt het een puzzel die een totaalbeeld geeft.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

Was het voor u meteen duidelijk dat Engelbert Kelderman geen wrede meester\ngeweest was?<\/h4>\n\n\n\n

Damen: ,,Toen ik de smeekbede las, dacht ik:\u2019 Hij zal haar geen pijn hebben gedaan\u2019\u2019. Terwijl\neigenaren in Suriname de naam hebben dat ze heel wreed waren. Uit literatuur\nblijkt – ik heb voor dit onderwerp ruim honderd boeken gelezen – dat er ook\neigenaren waren die milder waren. De landbouwkundige Anthony Blom bijvoorbeeld\npropageerde \u2019als je ze minder hard straft, levert dat meer op\u2019. Door het\nNederlandse verbod op de slavenhandel in 1818 verminderde de aanvoer, dus toen moest\nmen wel zuinig zijn.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

Wat hebt u met slavernij?<\/h4>\n\n\n\n

,,Als uitgever bij het Tropeninstituut kwam slavernij vaak op mijn pad. Ik\nben geschiedenis gaan studeren, omdat het me fascineert waarom dingen zijn\ngegaan, zoals ze zijn gegaan. Waarom in godsnaam zou je een ander willen\nbezitten? En waarom doen mensen daar zomaar aan mee, zoals Engelbert, een\nonnozelaar, die vanuit het slaafloze Nederland op een slavenplantage belandt,\neigenlijk het systeem afkeurt, maar\ner toch aan meedoet.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

,,Net zoals wij kleding uit oneerlijke handel kopen. Iedereen doet het, dus\nje praat het al snel goed.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

U doet niet aan taboes op woorden als neger, slaaf, mesties en mulat.<\/h4>\n\n\n\n

,,Nee, bewust niet. Dat waren destijds gangbare termen. Die horen thuis in\neen historische roman. Leen Dorsman, mijn voormalige docent van de Universiteit\nvan Utrecht, die meegelezen heeft, wees me trouwens\nook op woorden die toen juist niet werden gebruikt zoals bureau, om alles\nzoveel mogelijk passend bij die tijd te krijgen.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

Heftig dat Wilhemina het over haar hart kan verkrijgen om zelf een slaaf te\nkopen.<\/h4>\n\n\n\n

,,Dat vrijgemaakten slaven kochten, gebeurde vaker. Wilhelmina deed het om\nhaar zoon vrij te kopen. Dat komt hard over, maar het toont aan hoeveel ze over\nheeft voor de vrijheid van haar zoon.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

Waar komt de drang tot schrijven vandaan?<\/h4>\n\n\n\n

,,Die heb ik al heel lang. Ik weet niet waarom ik er zo lang mee gewacht\nheb, terwijl de docent op de middelbare school al zei dat ik moest doorgaan. Ik\nvind het mooi om een nieuwe werkelijkheid te scheppen.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

Eerder schreef Damen scenario\u2019s voor films, waaronder \u2019Sync\u2019 over\nsynchroonzwemmers en \u2019Daan Durft\u2019. Beide zijn op televisie uitgezonden. ,,Nadat\nik scenarioschrijfcursussen had gevolgd, zocht ik naar ingangen bij filmproducenten.\nMaar films maken, hoe leuk ook, kost enorm veel energie, tijd en geld. Een boek\nschrijven heb je zelf in de hand.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

Hardlopen is haar hobby. Dat doet de Landsmeerse in haar vrije tijd bij\natletiekvereniging AC Waterland. Daar bestiert ze vrijwillig de\nwebsiteredactie. ,,Het is een leuke club, met leuke trainers. In deze\ncoronatijd loop ik vaker dan anders, onder meer in het Twiske.\u2019\u2019 Ze woont\nachttien jaar in Landsmeer, met haar man Willem Jan Keijer, die ziekenhuisapotheker\nis in het Dijklander Ziekenhuis in Purmerend. Ze hebben twee kinderen van 14 (Bibi)\nen 17 jaar (Koen).<\/p>\n\n\n\n

De schrijfster had de pech dat haar debuutroman \u2019De Smeekbede\u2019, uitgebracht\nbij Uitgeverij Orlando, begin april uitkwam, midden in coronatijd. ,,De\npresentatie bij Scheltema ging helaas niet door. Ik heb wel al diverse\npositieve reacties gehad. Sommigen zeiden zelfs dat ze moesten huilen. Ik vind\nhet mooi dat het mensen raakt.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

Tijdens haar onderzoeksbezoek aan Suriname heeft het haar verbaasd dat er zo weinig terug te vinden was van de plantages. ,,Ik had ook de indruk dat het slavernijverleden er wordt weggemoffeld. Ik merk dat er in Nederland nog altijd mensen zijn die er weinig van weten. Ik hoop dat die geschiedenis door mijn boek toegankelijker wordt.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Door Annette Snaas in Noordhollands Dagblad, regio Waterland (rubriek Markant), zaterdag 2 mei 2020 (folio en website). De Smeekbede Waarom in godsnaam vraag je als vrijgemaakte slavin hulp aan een man die jou in bezit had? Dit verhaal nestelde zich tien jaar geleden in het hoofd van de Landsmeerse auteur Lianne Damen. Het resultaat is … <\/p>\n

Lees verder “Aangrijpende roman over slavernij”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1120","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"\nAangrijpende roman over slavernij - lianne damen<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Het is een aangrijpende historische roman, gebaseerd op een brief die zijn bestemming nooit bereikte.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow\" \/>\n<meta name=\"googlebot\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta name=\"bingbot\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/aangrijpende-roman-over-slavernij\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Aangrijpende roman over slavernij - lianne damen\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Het is een aangrijpende historische roman, gebaseerd op een brief die zijn bestemming nooit bereikte.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/aangrijpende-roman-over-slavernij\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"lianne damen\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-04-24T14:08:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.liannedamen.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/fluitschip-en-lichter.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.liannedamen.nl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.liannedamen.nl\/\",\"name\":\"lianne damen\",\"description\":\"En garde, De smeekbede en andere projecten \",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/www.liannedamen.nl\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"http:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/aangrijpende-roman-over-slavernij\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"url\":\"http:\/\/www.liannedamen.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/fluitschip-en-lichter.jpg\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/aangrijpende-roman-over-slavernij\/#webpage\",\"url\":\"http:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/aangrijpende-roman-over-slavernij\/\",\"name\":\"Aangrijpende roman over slavernij - lianne damen\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.liannedamen.nl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"http:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/aangrijpende-roman-over-slavernij\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2020-11-01T11:16:10+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-24T14:08:21+00:00\",\"description\":\"Het is een aangrijpende historische roman, gebaseerd op een brief die zijn bestemming nooit bereikte.\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/aangrijpende-roman-over-slavernij\/\"]}]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1120"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1120\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1155,"href":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1120\/revisions\/1155"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.liannedamen.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}